Agammaglobulinemia sprzężona z płcią D 80.0 X-linked agammaglobuliaemia - XLA
Rozpoznanie pewne
Chłopiec z obniżonym odsetkiem limfocytów B CD19+ poniżej 2% oraz przynajmniej jedną z następujących cech:
mutacja w obrębie genu dla Btk
brak Btk mRNA w neutrofilach lub monocytach w badaniu metodą Northern blot
brak białka Btk w monocytach lub płytkach krwi
obniżony odsetek limfocytów B poniżej 2% u kuzynów płci męskiej ze strony matki: wujków, bratanków
Rozpoznanie prawdopodobne
Chłopiec z obniżonym odsetkiem limfocytów B CD19+ poniżej 2% oraz wszystkimi z poniższych cech:
początek nawracających zakażeń bakteryjnych w pierwszych 5 latach życia
stężenia IgG, IgM oraz IgA w surowicy krwi poniżej 2 SD normy dla wieku
brak izohemaglutynin i/lub słaba odpowiedź na antygeny szczepionkowe
wykluczenie innych przyczyn hipogammaglobulinemii (patrz tabela)
Rozpoznanie możliwe
Chłopiec z obniżonym odsetkiem limfocytów B CD19+ poniżej 2%, u którego wykluczono inne przyczyny
hipogammaglobulinemii (patrz tabela) oraz obecna jest przynajmniej jedna z poniższych cech:
początek nawracających zakażeń bakteryjnych w pierwszych 5 latach życia
stężenia IgG, IgM oraz IgA w surowicy krwi poniżej 2 SD normy dla wieku
brak izohemaglutynin
Spektrum choroby
Większość pacjentów z XLA rozwija nawracające zakażenia bakteryjne, szczególnie uszu, zatok i zapalenia
płuc w pierwszych 2 latach życia. Do najczęstszych patogenów należą S. pneumoniae i H. influenzae.
Stężenie IgG w surowicy jest zwykle poniżej 200 mg/dl (2g/L), natomiast stężenia IgM i IgA - poniżej
20 mg/dl (0,2g/L). Około 20% chorych prezentuje ciężkie, uogólnione zakażenia, często przebiegające z
neutropenią. Kolejne 10-15% chorych ma wyższe od oczekiwanych stężenia immunoglobulin lub niedobór
odporności nie jest rozpoznany przed ukończeniem 5 roku życia.
Rozpoznanie różnicowe
Inne przyczyny hipogammaglobulinemii ujęto w tabeli:
Ciężki złożony niedobór odporności Severe Combined Immunodeficiency - SCID
D 81.1 SCID z małą liczbą limfocytów T i B D 81.2 SCID z prawidłową lub obniżoną liczbą limfocytów B
Rozpoznanie pewne
Pacjent płci męskiej lub żeńskiej poniżej 2 roku życia z obecnością limfocytów T pochodzenia matczynego
przekazanych drogą przezłożyskową lub mniej niż 20% limfocytów T CD3+, liczbą bezwzględną limfocytów poniżej
3000/mm3 oraz co najmniej jednym z poniższych:
mutacja w genie cytokine common gamma chain (gc)
mutacja w genie JAK3
mutacja w genie RAG1 lub RAG2
mutacja w genie IL-7Ra
aktywność ADA mniej niż 2% kontroli lub mutacje w obu allelach genu ADA
Rozpoznanie prawdopodobne
Pacjent płci męskiej lub żeńskiej poniżej 2 roku życia z mniej niż 20% limfocytów T CD3+, liczbą bezwzględną
limfocytów poniżej 3000/mm3 oraz odpowiedzią limfoproliferacyjną na mitogeny poniżej 10% kontroli lub
obecnością we krwi obwodowej limfocytów pochodzenia matczynego.
Spektrum choroby
Pacjenci ze SCID zwykle prezentują zahamowanie przyrostu masy ciała i przewlekłą biegunkę, objawy ze strony
układu oddechowego i/lub pleśniawicę w ciągu pierwszych 2 do 7 miesięcy życia. Częstymi powikłaniami są:
pneumocystozowe zapalenie płuc, ciężkie zakażenia bakteryjne i uogólnione zakażenie prątkiem BCG. U
niektórych pacjentów nie obserwuje się zahamowania przyrostu masy ciała i niedobór odporności jest
rozpoznawany dopiero pod koniec pierwszego roku życia. Pacjenci ze SCID umierają w ciągu pierwszych 2 lat
życia, jeśli nie są leczeni w warunkach ścisłej izolacji, nie otrzymają leczenia przeszczepieniem
macierzystych komórek krwiotwórczych lub terapii genowej.
Ciężki złożony niedobór odporności sprzężony z chromosomem X D 81.2 Severe combined immunodeficiency - XSCID
Rozpoznanie pewne
Pacjent płci męskiej z obecnością limfocytów T pochodzenia matczynego przekazanych drogą przezłożyskową oraz
mniej niż 10% limfocytów T CD3+, mniej niż 2% komórek NK CD16/56+ i powyżej 75% limfocytów B CD19+ oraz co
najmniej jednym z poniższych:
mutacja w genie cytokine common gamma chain (gc)
brak gc mRNA w badaniu limfocytów metodą Northern blot
brak białka gc na powierzchni limfocytów
kuzyni, wujkowie ze strony matki z rozpoznaniem ciężkiego złożonego niedoboru odporności
Rozpoznanie prawdopodobne
Pacjent płci męskiej z mniej niż 10% limfocytów T CD3+, mniej niż 2% komórek NK CD16/56+ i powyżej 75%
limfocytów B CD19+ oraz wszystkimi z poniższych:
zatrzymanie przysrostu masy ciała przed ukończeniem 1 roku życia
stężenia IgG i IgA w surowicy > 2SD poniżej normy dla wieku
przewlekła lub nawracajaca biegunka , zakażenia dróg moczowych lub pleśniawki
Rozpoznanie możliwe
Pacjent płci męskiej z odsetkiem limfocytów B CD19+ powyżej 40% we krwi obwodowej oraz co najmniej jednym z
poniższych:
obecnością limfocytów T pochodzenia matczynego przekazanych drogą przezłożyskową
kuzyni, wujkowie ze strony matki z rozpoznaniem ciężkiego złożonego niedoboru odporności
Spektrum choroby
Pacjenci z XSCID zwykle prezentują przewlekłe zakażenia układu oddechowego, biegunki I brak przyrostu masy
ciała przed 4 miesiącem życia, a rozpoznanie niedoboru odporności stawiane jest do 6 - 7 miesiąca życia.
Bardzo częstą manifestacją są pleśniawki jamy ustnej. U wielu pacjentów obserwuje się prawidłowe stężenie
IgM, ale IgG i IgA są zwykle bardzo niskie. Niektórzy pacjenci z obecnością limfocytów pochodzenia
matczynego prezentują objawy GVH (przeszczep przeciwko gospodarzowi), takie jak wysypkai podwyższone
parametry funkcji wątroby. U niektórych pacjentów może również dochodzić do ekspansji autologicznych
limfocytów T i/lub komórek NK.
Dziecko w wieku powyżej 4 lat, u którego stwierdzono stężenie IgA w surowicy poniżej 7 mg/dl, przy
prawidłowych stężeniach IgG i IgM, jak również wykluczono przyczyny hipogammaglobulinemii ujęte w tabeli.
Dzieci te mają prawidłową odpowiedź poszczepienną w klasie IgG.
Rozpoznanie prawdopodobne
Dziecko w wieku powyżej 4 lat, u którego stwierdzono stężenie IgA w surowicy poniżej 2 odchyleń
standardowych normy dla wieku, przy prawidłowych stężeniach IgG i IgM, a także wykluczono inne przyczyny
hipogammaglobulinemii ujęte w tabeli. Dzieci te maja prawidłową odpowiedź poszczepienną w klasie IgG.
Spektrum choroby
Pacjenci z izolowanym niedoborem IgA mają większą częstość zakażeń górnych dróg oddechowych, alergii oraz
chorób autoimmunizacyjnych, wielu nie ma żadnych objawów choroby, niektórzy chorują na przewlekłe lub
nawracające zakażenia, część chorych rozwija z czasem pospolity zmienny niedobór odporności.
Niedobór ekspresji antygenów MHC klasy II D 84.8 MHC class II deficiency
Rozpoznanie pewne
Dziecko z obniżoną ekspresją (mniej niż 5% normy) antygenów HLA-DR lub DP na limfocytach B, bądź monocytach,
u którego stwierdzono mutację w jednym z poniższych genów:
CIITA, RFX-B, RFN-5 lub RFX-AP
Rozpoznanie prawdopodobne
Dziecko z obniżoną ekspresją (mniej niż 5% normy) antygenów HLA-DR lub DP na limfocytach B, bądź monocytach,
spełniające wszystkie poniższe kryteria:
Brak przyrostu masy ciała, zakażenia oportunistyczne lub przewlekłe zakażenia wirusowe.
Prawidłowa liczba limfocytów T i B.
Prawidłowa odpowiedź proliferacyjna limfocytów na mitogeny.
Rozpoznanie możliwe
Dziecko z obniżoną ekspresją (mniej niż 5% normy) antygenów HLA-DR lub DP na limfocytach B, bądź monocytach,
z prawidłową liczbą limfocytów T i B, u którego stwierdzono przynajmniej jeden z poniższych objawów:
Hipogammaglobulinemia.
Prawidłowa odpowiedź na mitogeny, ale brak proliferacji komórek T w odpowiedzi na antygeny.
Obniżona liczba komórek CD4.
Brak zdolności komórek jednojądrzastych do stymulowania mieszanej hodowli limfocytów.
Spektrum choroby
Niedobór ekspresji antygenów MHC klasy II, obserwowany przede wszystkim u chorych z basenu M. Śródziemnego,
wywołuje obraz kliniczny bardzo podobny do ciężkiego złożonego niedoboru odporności. Ciężkie zakażenia oraz
przewlekła biegunka są głównymi objawami choroby w pierwszym półroczu życia. Częste są także zakażenia
Pseudomonas, HCMV i Cryptosporidium.
Cztery zaburzenia genetyczne wywołujące ten zespół są klinicznie nie do odróżnienia.
W większości przypadków całkowicie nie ma ekspresji antygenów klasy II, jednakże u części chorych osiąga ona
5% normy. Chorzy z wyższą ekspresją antygenów MHC klasy II mają bardziej łagodny przebieg kliniczny
schorzenia i mogą przeżyć wczesne dzieciństwo.
Zaburzenia funkcji wątroby, a zwłaszcza stwardniające zapalenie dróg żółciowych, są częstą patologią
obserwowaną w tej grupie chorych.
Pospolity zmienny niedobór odporności D 83 Common Variable Immunodeficiency - CVID
D 83.0 z przewagą zaburzeń funkcji lub liczby limfocytów B D 83.1 z przewagą zaburzeń funkcji limfocytów T D 83.8 inne pospolite zmienne niedobory odporności
Rozpoznanie prawdopodobne
Dziecko, u którego stwierdzono wyraźne obniżenie (przynajmniej 2SD poniżej średniej normy dla wieku)
stężenia dwóch lub trzech klas głównych immunoglobulin (IgM, IgG i IgA), spełniające wszystkie poniższe
kryteria:
Początek objawów niedoboru odporności powyżej 2 roku życia.
Brak izohemaglutynin grupowych i/lub słaba odpowiedź na szczepienia.
Wykluczono inne przyczyny hipogammagloblinemii ( tabela ).
Rozpoznanie możliwe
Dziecko, u którego stwierdzono wyraźne obniżenie (przynajmniej 2SD poniżej średniej normy dla wieku)
stężenia jednej z klas głównych immunoglobulin( IgM, IgG lub IgA ), spełniające wszystkie poniższe kryteria:
Początek objawów niedoboru odporności powyżej 2 roku życia.
Brak izohemaglutynin grupowych i/lub słaba odpowiedź na szczepienia.
Wykluczono inne przyczyny hipogammagloblinemii ( tabela ).
Spektrum choroby
Większość chorych z pospolitym zmiennym niedoborem odporności ma rozpoznawany niedobór odporności w drugiej,
trzeciej lub czwartej dekadzie życia, po przebyciu kilku zapaleń płuc; jakkolwiek chorować mogą także dzieci
i osoby starsze. Problemem tych chorych, oprócz zakażeń bakteryjnych, mogą być zakażenia wirusowe, grzybicze
oraz pasożytnicze. Stężenie IgM w surowicy krwi jest prawidłowe u około połowy chorych; częste są
nieprawidłowości w zakresie liczby, bądź funkcji limfocytów T. Większość chorych ma prawidłową liczbę
komórek B, choć niektórzy mogą mieć je niskie lub całkowicie nieobecne. Około 50% chorych ma objawy
autoimmunizacji; istnieje także zwiększone ryzyko zachorowania na choroby nowotworowe.
Brakiem mRNA dla powyższych genów w badaniu Northern blot
Obciążonym wywiadem rodzinnym kuzyni, wujkowie lub krewni ze strony matki z nieprawidłowym wynikiem testu NBT lub wybuchu tlenowego
Rozpoznanie prawdopodobne
Kobieta lub mężczyzna z nieprawidłowym wynikiem testu NBT (< 5 %) lub badaniem wybuchu tlenowego
aktywowanych neutrofilów oraz:
Głęboko zlokalizowanymi stanami zapalnymi (ropnie wątroby, okolicy okołoodbytniczej, płuc, zapalenie węzłów chłonnych, zapalenie kości i szpiku) powodowanymi przez gronkowce, Serratia mercescens, candida, aspergillus
Rozsianymi ziarniniakami układu oddechowego, pokarmowego lub moczowego
Stanami gorączkowymi o niejasnej etiologii, limfadenopatią, lub hepatosplenomegalią
Zakres choroby
Pacjenci z postacią sprzężoną z płcią przewlekłej choroby ziarniniakowej (60-70 % pacjentów) wykazują
tendencję do wcześniejszego ujawniania oraz bardziej nasilonych objawów choroby w porównaniu do pacjentów z
postacią autosomalnie recesywną.
U większości pacjentów stany gorączkowe o niejasnej etiologii, ostre bakteryjne zapalenia węzłów chłonnych,
ropnie lub zapalenia kości i szpiku występują podczas pierwszych lat życia. Zapalenia płuc oraz węzłów
chłonnych powodowane przez bakterie katalazo - dodatnie (w szczególności gronkowce) lub grzyby należą do
najczęstszych infekcji. Objawy niedrożności układu moczowego mogą być powodowane przez tworzące się tam
ziarniniaki. Rzadko, zarówno w postaci sprzężonej z płcią jak i autosomalnie recesywnej, pierwsze ostre
objawy mogą pozostawać nie rozpoznane do wieku dorosłego.
Zespół Ataksja - Teleangiektazja G 11.3 Ataxia - teleangiectasia - AT
Rozpoznanie pewne
Pacjent płci męskiej lub żeńskiej z postępującą ataksją móżdżkową lub zwiększoną łamliwością chromosomów
indukowaną promieniowaniem jonizującym, u którego stwierdzono mutację w obu allelach genu ATM.
Rozpoznanie prawdopodobne
Pacjent płci męskiej lub żeńskiej z postępującą ataksją móżdżkową i trzema z poniższych:
Teleangiektazje na spojówkach i/lub twarzy
Stężenie IgA w surowicy poniżej 2SD dla wieku
Stężenie AFP w surowicy powyżej 2SD dla wieku
Zwiększona łamliwość chromosomów pod wpływem promieniowania jonizującego
Rozpoznanie możliwe
Chłopiec lub dziewczynka z postępującą ataksją móżdżkową i co najmniej jednym z poniższych:
Teleangiektazje na spojówkach i/lub twarzy
Stężenie IgA w surowicy poniżej 2SD dla wieku
Stężenie AFP w surowicy powyżej 2SD dla wieku
Zwiększona łamliwość chromosomów pod wpływem promieniowania jonizującego
Spektrum choroby
AT jest postępującym schorzeniem neurologicznym. Większość pacjentów ma objawy ataksji móżdżkowej w
pierwszych latach życia i w wieku pokwitania zależna jest od wózka inwalidzkiego. Teleangiektazje na
spojówkach pojawiają się zwykle około 4-8 roku życia. Wielu pacjentów ma nawracające zakażenia układu
oddechowego. 10-15% chorych rozwija nowotwory wywodzące się z układu chłonnego (białaczka, chłoniaki).
Niektórzy pacjenci nie mają postawionego rozpoznania AT do drugiej dekady życia.
Dziecko płci męskiej lub żeńskiej, ze zmniejszoną liczbą limfocytów T CD3+ (poniżej 500/mm3)
oraz dwoma z trzech poniższych charakterystycznych cech:
Wada serca lub dużych naczyń (przetrwały przewód tętniczy, tetralogia Fallota, przerwany łuk aorty, nieprawidłowe odejście prawej tętnicy podobojczykowej)
Hipokalcemia trwająca powyżej 3 tygodni, wymagająca leczenia
Delecja w obrębie chromosomu 22q11.2
Rozpoznanie prawdopodobne
Dziecko płci męskiej lub żeńskiej, ze zmniejszoną liczbą limfocytów T CD3+ (poniżej 1 500/mm3)
oraz delecją w obrębie chromosomu 22q11.2
Rozpoznanie możliwe
Dziecko płci męskiej lub żeńskiej, ze zmniejszoną liczbą limfocytów T CD3+ (poniżej 1 500/mm3)
oraz przynajmniej jednym z następujących zaburzeń:
Wada serca
Hipokalcemia trwająca powyżej 3 tygodni, wymagająca leczenia
Dysmorficzne cechy twarzy lub nieprawidłowości podniebienia
Spektrum choroby
U większości chorych z zespołem Di George'a defekt odporności rozpoznawany jest w pierwszych kilku
miesiącach życia, podczas diagnostyki kardiologicznej wad serca, które bardzo często towarzyszą temu
zespołowi i/lub delecjom w obrębie chromosomu 22.q11.
Niektórzy chorzy demonstrują objawy przewlekłego zakażenia wirusowego lub grzybiczego bądź tężyczki.
Ciężkość defektów odporności w zakresie układu T-komórkowego jest bardzo zróżnicowana. U wielu chorych
zaburzenia odporności typu komórkowego ustępują w ciągu pierwszych lat życia. Częstym objawem zespołu są
dysmorficzne rysy twarzy oraz opóźnienie rozwoju intelektualnego. Choroby o podłożu autoimmunizacyjnym mogą
występować u starszych pacjentów.
Zespół hiper IgM sprzężony z chromosomem X D 80.5 X-linked hiper IgM syndrome - XHIM
Rozpoznanie pewne
Chłopiec z obniżonym, poniżej 2 SD normy dla wieku, stężeniem IgG w surowicy, spełniający jedno z poniższych
kryteriów:
Mutacja genu dla ligandu CD40.
Kuzyni, wujkowie lub siostrzeńcy ze strony matki z potwierdzonym rozpoznaniem XHIM.
Rozpoznanie prawdopodobne
Chłopiec z obniżonym, poniżej 2 SD normy dla wieku, stężeniem IgG w surowicy, spełniający wszystkie z
poniższych kryteriów:
Prawidłowa liczba i odpowiedź proliferacyjna limfocytów T na mitogeny.
Prawidłowa lub podwyższona liczba limfocytów B; brak specyficznych przeciwciał IgG.
Jedno lub więcej z poniższych zakażeń, bądź powikłań:
Nawracające zakażenia bakteryjne w ciągu pierwszych 5 lat życia.
Zakażenie Pneumocystis carinii w pierwszym roku życia.
Neutropenia.
Biegunka wywołana przez Cryptosporidium.
Stwardniające zapalenie dróg żółciowych.
Niedokrwistość aplastyczna wywołana przez Parwowirus B 19.
Brak ekspresji ligandu CD40 na powierzchni aktywowanych limfocytów CD4+ (stwierdzone przy pomocy wiązania ligandu CD40 z rozpuszczalnym CD40 lub przeciwciałami monoklonalnymi).
Rozpoznanie możliwe
Chłopiec z obniżonym, poniżej 2 SD normy dla wieku, stężeniem IgG w surowicy, prawidłową liczbą limfocytów
T i B, spełniający jedno lub więcej z poniższych kryteriów:
Stężenie IgM w surowicy przynajmniej 2 SD powyżej normy dla wieku.
Zakażenie Pneumocystis carinii w pierwszym roku życia.
Niedokrwistość aplastyczna wywołana przez Parwowirus B 19.
Biegunka wywołana przez Cryptosporidium.
Ciężka choroba wątroby (stwardniające zapalenie dróg żółciowych).
Spektrum choroby
Chłopcy z XHIM chorują na nawracające bakteryjne i oportunistyczne zakażenia od pierwszego roku życia.
Zapalenie płuc o etiologii Pneumocystis carinii jest częstą manifestacją kliniczną zespołu. Niektórzy chorzy
mają przewlekłą, ciężką biegunkę, nierzadko wymagającą żywienia pozajelitowego. Ponad 50% pacjentów ma
przewlekłą lub nawracającą neutropenię, często wywołującą wrzodziejące zapalenie jamy ustnej.
Zakażenie Cryptosporidium może prowadzić do ciężkiej choroby dróg żółciowych, a także raka wątroby. Stężenie
IgG w surowicy osiąga zwykle poziomy poniżej 200 mg/dl, natomiast stężenie IgM może być niskie, prawidłowe
lub podwyższone. Przypadki nietypowe mogą objawiać się nawracającymi zakażeniami, niedokrwistością bądź
zapaleniem wątroby w drugiej lub trzeciej dekadzie życia.
Kryteria wykluczające
Zaburzenia aktywacji limfocytów T (np. nieprawidłowa ekspresja CD69 lub CD25 po aktywacji limfocytów T in vitro).
Zakażenie HIV.
Różyczka wrodzona.
Niedobór ekspresji antygenów MHC klasy II.
Niedobór limfocytów CD4+.
Ekspozycja na leki lub czynniki zakaźne znane z negatywnego wpływu na układ odporności.
Zespół limfoproliferacyjny sprzężony z chromosomem X D 82.3 X-Linked Lymphoproliferative Syndrome - XLP
Rozpoznanie pewne
Chłopiec z chłoniakiem nieziarniczym lub ziarnicą złośliwą, śmiertelnym przebiegiem zakażenia wirusem
Epsteina-Barr, niedokrwistością aplastyczną lub chorobą limfohistiocytarno - proliferacyjną, u którego
stwierdzono mutację w jednym z następujących genów: SH2D1A / SAP / DSHP.
Rozpoznanie prawdopodobne
Chłopiec, który zmarł, bądź rozwinął chłoniak nieziarniczy lub ziarnicę złośliwą, niedobór odporności,
niedokrwistość aplastyczną lub chorobę limfohistiocytarno - proliferacyjną, po przebyciu ostrego zakażenia
wirusem Epsteina-Barr, a jego kuzyni, wujkowie lub siostrzeńcy ze strony matki, mieli podobne schorzenia w
następstwie ostrego zakażenia wirusem Epsteina-Barr.
Rozpoznanie możliwe
Chłopiec, który zmarł, bądź rozwinął chłoniak nieziarniczy lub ziarnicę złośliwą, niedobór odporności,
niedokrwistość aplastyczną lub chorobę limfohistiocytarno - proliferacyjną, po przebyciu ostrego zakażenia
wirusem Epsteina - Barr.
Spektrum choroby
Chłopcy z XLP są zwykle bezobjawowi dopóki nie rozwiną zakażenia wirusem Epsteina - Barr, który spowodować
może piorunujące zapalenie wątroby (60% chorych), szczególnie u małych dzieci.
Chłoniaki ziarnicze i nieziarnicze (30%), i / lub niedobór odporności z niskim stężeniem IgG w surowicy oraz
nieprawidłową funkcją komorek NK (30%) są częściej obserwowane u starszych pacjentów.
Do rzadziej obserwowanych manifestacji klinicznych należy zespół hemofagocytarny związany z zakażeniem EBV
oraz zapalenie naczyń.
Przeważająca część chorych ginie w dzieciństwie, bardzo złe rokowanie mają chłopcy z piorunującym zapaleniem
wątroby (przeżycie< 5%), lepiej rokują postaci z izolowaną dysgammaglobulinemią ( przeżycie około 50%).
Zespół Nijmegen D 84.8 Nijmegen Breakage Syndorme - NBS
Rozpoznanie pewne
Pacjent płci męskiej lub żeńskiej z małogłowiem lub zwiększoną łamliwością chromosomów indukowaną
promieniowaniem jonizującym, u którego stwierdzono mutację w obu allelach genu NBS1.
Rozpoznanie prawdopodobne
Pacjent płci męskiej lub żeńskiej z małogłowiem i trzema z poniższych:
Typowy wygląd twarzy
Występowanie chłoniaka lub białaczki
Stężenie IgG i IgA w surowicy poniżej 2SD dla wieku
Zwiększona łamliwość chromosomów pod wpływem promieniownia jonizującego
Rozpoznanie możliwe
Pacjent płci męskiej lub żeńskiej z małogłowiem i co najmniej jednym z poniższych objawów:
Typowy wygląd twarzy
Występowanie chłoniaka lub białaczki
Stężenie IgG i IgA w surowicy poniżej 2SD dla wieku
Zwiększona łamliwość chromosomów pod wpływem promieniowania jonizującego
Zespół Wiskotta - Aldricha D 82.0 Wiskott - Aldrich Syndrome - WAS
Rozpoznanie pewne
Pacjent płci męskiej z wrodzoną małopłytkowością (poniżej 70.000 płytek/mm3),
małą objętością płytek i co najmniej jednym z poniższych:
mutacja w genie WASP
brak WASP mRNA w badaniu limfocytów metodą Northern blot
brak białka WASP w limfocytach
kuzyni, wujkowie ze strony matki z małą objętością płytek lub małopłytkowością
Rozpoznanie prawdopodobne
Pacjent płci męskiej z wrodzoną małopłytkowością (poniżej 70.000 płytek/mm3),
małą objętością płytek i co najmniej jednym z poniższych:
wyprysk (egzema)
obniżona synteza swoistych przeciwciał w odpowiedzi na antygeny polisacharydowe
nawracające zakażenia bakteryjne lub wirusowe
choroby autoimmunizacyjne
chłoniaki, białaczki lub guzy OUN
Rozpoznanie możliwe
Pacjent płci męskiej z wrodzoną małopłytkowością (poniżej 70.000 płytek/mm3)
i małą objętością płytek lub pacjent płci męskiej po zabiegu splenektomii z powodu małopłytkowości i co
najmniej jednym z poniższych:
wyprysk (egzema)
obniżona synteza swoistych przeciwciał w odpowiedzi na antygeny polisacharydowe
nawracające zakażenia bakteryjne lub wirusowe
choroby autoimmunizacyjne
chłoniaki, białaczki lub guzy OUN
Spektrum choroby
Wrodzona małopłytkowość, z małą objętością płytek jest charakterystyczną cechą zespołu Wiskotta-Aldricha.
U wielu pacjentów początkowym objawem jest krwista biegunka w pierwszym miesiącu życia. Wyprysk, który nie
występuje u wszystkich pacjentów, może być dominującym problemem klinicznym. Zapalenia uszu, zatok, a także
zakażenia wywołane wirusami Herpes simplex i EBV stanowią istotny problem terapeutyczny. U wielu pacjentów
obserwuje się podwyższone stężenia IgE i IgA, z niskim stężeniem IgM. Liczba limfocytów T i ich funkcja
pogarsza się wraz z wiekiem pacjenta. Znacznie zwiększona jest częstość występowania powikłań
autoimmunizacyjnych (zapalenia naczyń, niedokrwistości hemolitycznej, kłębuszkowego zapalenie nerek) oraz
nowotworów (chłoniaków, białaczek, EBV - zależnych guzów OUN) . Sporadycznie obserwuje się przypadki
łagodnej małopłytkowości (50.000 do 100.000 płytek/mm3), bez innej
manifestacji klinicznej schorzenia.
Zespół zaburzonego przylegania leukocytów D 84.8 Leukocyte adhesion deficiency - LAD
Rozpoznanie pewne
Pacjent płci męskiej lub żeńskiej z obniżoną ekspresją molekuły CD18 na granulocytach obojętnochłonnych
(mniej niż 5 % normy) i przynajmniej jednym z poniższych objawów:
Mutacja w genie dla integryny b2
Brak mRNA dla b2 integryny w leukocytach
Rozpoznanie prawdopodobne
Pacjent płci męskiej lub żeńskiej z upośledzoną ekspresją molekuły CD18 na granulocytach obojętnochłonnych
(mniej niż 5 % normy) i wszystkimi z poniższych objawów:
Nawracające lub przetrwałe zakażenia bakteryjne i grzybicze
Leukocytoza powyżej 25 000/mm3
Opóźnione odpadnięcie pępowiny lub upośledzone gojenie ran
Rozpoznanie możliwe
Niemowlę z podwyższoną leukocytozą (powyżej 25 000/mm3) i jednym z poniższych objawów:
Nawracające zakażenia bakteryjne
Ciężkie głęboko zlokalizowane infekcje
Brak wytwarzania ropy w miejscu infekcji
Charakterystyka schorzenia
Wysoka leukocytoza i nawracające zakażenia bakteryjne stanowią objawy wskaźnikowe zespołu zaburzonego
przylegania leukocytów. Gronkowce, G (-) pałeczki jelitowe i zakażenia grzybicze stanowią główny problem
kliniczny. Zapalenie przyzębia jest najczęstszym objawem przewlekłym. Ciężkie postacie, charakteryzujące się
całkowitym brakiem CD18 na neutrofilach, w przypadku nie przeszczepienia macierzystych komórek
krwiotwórczych, grożą zgonem we wczesnym dzieciństwie. W postaciach umiarkowanych, w których stwierdza się
niewielką ekspresję CD18, możliwe jest przeżycie do wieku dorosłego. Niektórzy pacjenci mogą posiadać
prawidłową ekspresję CD18 z upośledzoną aktywnością CD18 (integryny b2).
Kryteria wykluczające
Prawidłowa ekspresja CD18 i CD15a na granulocytach obojętnochłonnych
Ataksja - teleangiektazja
SCID postaci autosomalne recesywne
Zespół hiper IgM
Niedobór transkobalaminy II z hipogammaglobulinemią
Agammaglobulinemia sprzężona z chromosomem X
Zespół limfoproliferacyjny sprzężony z chromosomem X
SCID sprzężony z chromosomem X
Niektóre zaburzenia metaboliczne
Chromosomopatie:
